Sınırlar ve Psikoterapi Süreci

Posted by

admin

Terapi sürecinde çalışıldıkça kişi, kendi ihtiyaçlarını ve kırılma noktalarını daha net görmeye başlar. Bu farkındalık, doğal olarak daha belirgin ve sağlıklı sınırlar çizmeyi de beraberinde getirir. Kişi, geçmişte yaşadığı ve belki de tolere ettiği, onu üzen ya da inciten durumları tekrar yaşamamak adına bu kez daha kararlı ve net tepkiler verir. Dışarıdan bakıldığında bu durum kimi zaman “tahammülsüzlük” ya da “mızmızlık” gibi etiketlenebilir. Oysa bence kişi aslında “beni incitmenize izin vermiyorum” demektedir.

Dinamik psikoterapi perspektifinde bu aşama, geçmişte yeterince tanınmamış veya korunmamış benlik parçalarının içe alınması ile ilgili olabilir. Kişi, çocuklukta belki de ebeveyninden ya da önemli figürlerden aldığı “haklarını savunmayan, sessiz kalan” mesajları yıllarca içine almış ve terapi sürecinde ise bu içe alınmış pasif, boyun eğen tutumlar yerini, kendini koruyan ve varlığını ortaya koyan yeni iç temsillere bırakıyor olabilir.

Bununla birlikte sınır koymanın tek başına çalışılması, bazen tükürme ya da yansıtmalı özdeşim süreçlerini tetikleyebilir. Kişi, geçmişte kendisini incitenleri zihninde canlı tuttuğunda, onlara ait “incitici” parçaları dış dünyadaki insanlara yansıtabilir ve karşısındaki herkesi potansiyel bir tehdit gibi algılayabilir. Bu durumda sınırlar, esnek bir koruma hattı olmaktan çıkıp sert bir duvar hâline gelebilir. Kişi, “artık beni kimse üzemez” diyerek aslında savunmasını katılaştırır, fakat paradoksal biçimde çok daha kırılgan bir hâle gelir.

Tam da bu noktada terapi süreci içerisinde sınır koyma becerisi, esneklikle dengelenmekidir. Bu, “beni incitmenize izin vermem ama ilişkiye de kapalı değilim” diyebilmeyi sağlar. Böylece kişi hem kendi benliğini korur hem de karşısındakine temas alanı bırakır.

Dinamik psikoterapide amaç, yalnızca eski içe alımları değiştirmek değil; aynı zamanda sınırların, geçmişten gelen yansıtmalara teslim olmadan, gerçek ilişkilerde sınanabilmesini sağlamaktır. Bunun en güzel, en güvenli hali ise danışan ve terapist arasında yaşanır.